Czy nadpłata kredytu się opłaca?

„Czy warto nadpłacać kredyt?” to pytanie, na które nie ma jednej odpowiedzi — ale jest prosta zasada, która porządkuje decyzję. Nadpłata to inwestycja, której stopa zwrotu równa się oprocentowaniu Twojego kredytu. Spłacając 100 zł kapitału przy kredycie 7,30%, „zarabiasz” tyle, ile dałaby Ci lokata na 7,30% — tyle że bez ryzyka rynkowego i bez podatku. Jedno zastrzeżenie: przy zmiennym oprocentowaniu to zwrot „według dzisiejszej stawki” — jeśli stopy spadną, kolejne nadpłaty będą „zarabiać” odpowiednio mniej.

Nadpłata vs konto oszczędnościowe

Żeby konto oszczędnościowe pobiło nadpłatę, jego oprocentowanie musi być wyższe niż oprocentowanie kredytu po uwzględnieniu podatku Belki (19% od zysków kapitałowych).

Prosty przelicznik: konto na 8% brutto daje po podatku Belki ok. 6,48% netto. Jeśli Twój kredyt kosztuje 7,30%, nadpłata i tak wygrywa — mimo że nominalnie konto wygląda atrakcyjniej. (Liczby są przykładowe — chodzi o mechanizm, który działa tak samo przy każdym poziomie stóp. Podstaw swoje.)

Prosta zasada: porównuj oprocentowanie kredytu z oprocentowaniem lokaty pomniejszonym o 19%. Dopiero wtedy porównanie jest uczciwe.

Wyjątek: poduszka bezpieczeństwa. Zanim zaczniesz nadpłacać, warto mieć płynne oszczędności na 3–6 miesięcy życia. Nadpłaty nie da się „wyjąć” z powrotem — kapitał wpłacony do banku jest już spłacony.

A opłata za wcześniejszą spłatę?

W umowie nazywa się ją rekompensatą (potocznie: prowizją za nadpłatę). Ustawa o kredycie hipotecznym ustala różne zasady w zależności od rodzaju oprocentowania:

• Oprocentowanie zmienne — bank może pobierać rekompensatę tylko przez pierwsze 36 miesięcy umowy, i to z limitem: maksymalnie 3% nadpłacanej kwoty (i nie więcej niż roczne odsetki od niej). Po trzech latach nadpłacasz za darmo. W praktyce wiele banków nie pobiera tej opłaty wcale — sprawdź swoją umowę lub tabelę opłat.
• Oprocentowanie okresowo stałe — tu rekompensata może obowiązywać przez cały okres stałej stopy (zwykle 5 lat), a jej wysokość zależy od kosztów banku związanych z wcześniejszą spłatą. Tym bardziej zajrzyj do umowy, zanim nadpłacisz.

Jeśli opłata Cię dotyczy, dolicza się do kosztu nadpłaty i trzeba ją uwzględnić w rachunku. W kalkulatorze policzysz to wprost — ustaw prowizję od nadpłaty i zobacz, czy operacja dalej się opłaca.

Zobacz na swoim przykładzie

Najlepiej policzyć to na własnych liczbach. Poniżej scenariusz: kredyt 400 000 zł, systematyczna nadpłata 1 000 zł miesięcznie ze skracaniem okresu — zobacz, o ile lat skraca kredyt i ile odsetek oszczędza.

→ Systematyczna nadpłata +1 000 zł co miesiąc → o ile lat i odsetek mniej? Otwórz →

Kiedy nadpłata się nie opłaca

• Masz inny, droższy dług (karta kredytowa, chwilówka, kredyt gotówkowy) — spłać go najpierw.
• Nie masz jeszcze poduszki bezpieczeństwa.
• Twoje realne, dostępne po podatku oprocentowanie oszczędności jest wyższe niż koszt kredytu.
• Bank pobiera od Ciebie jeszcze rekompensatę za wcześniejszą spłatę, która zjada zysk z nadpłaty — czasem wystarczy poczekać kilka miesięcy, aż okres opłaty minie.

W pozostałych przypadkach nadpłata to jedna z najpewniejszych „inwestycji” dostępnych zwykłemu kredytobiorcy — bez prowizji maklerskich, bez ryzyka rynkowego i bez podatku od zysku.